بررسي كيفيت آب آبياري و اطلاع از وضعيت آن يكي از اصول اساسي و مهمي مي باشد كه بايستي در اجراي هر پروژه كشاورزي در نظر گرفته شود . چه درصورت نامناسب بودن آب جهت كشاورزي و عدم سازگاري آن با خاك ، نه تنها بازده و عملكرد طرحهاي كشاورزي كاهش مي يابد بلكه تمام يا قسمتي از سرمايه گذاري اوليه را نيز از بين مي برد.بطوركلي كيفيت آب آبياري توسط عوامل  كلي زير تعيين مي گردد

ميزان هدايت الكتريكي واسيديته اّب
  ميزان سختي

ميزان نسبت جذب سديم

غلظت كربناتها و بي كربناتها و قليائيت
تعيين كاتيونها و انيونها ,  بورويا عناصري كه ممكن است براي رشد گياه سمي باشد

ميزان كل املاح محلول در آب

با توجه به عوامل فوق نخست مشخص مي شود كه آيا آب تجزيه شده مناسب كشاورزي است يا خير و درصورت مناسب بودن ، آيا عوامل محدود كننده اي دارد يا خير و درصورت وجود عوامل محدود كننده ، راههاي كاهش آنها چه مي باشد . بنابراين تجزيه آب آبياري چه قبل از اجراي پروژه هاي كشاورزي و چه در حين بهره برداري از طرحهاي كشاورزي امري مهم و حياتي بوده كه تنگناها و موانع حصول به حداكثر عملكرد را در ارتباط با آب آبياري و راه حلهاي برون رفت از اين مشكلات را مشخص مي سازد .

روش نمونه برداري آب

در كشور ما منابع آب را  رودخانه ، قنات ، چشمه و يا چاه هاي عميق تشكيل مي دهند لذا منابع آب را ميتوان به آب لوله کشی، آبهاي روان و آب هاي زيرزميني تقسيم نمود .

ظروفی كه براي نمونه برداري به كار مي رود اعم از بطري شيشه اي یا بطری آب معدنی و غيره بايد عاري از هر گونه مواد خارجي بوده و كاملا شسته و تميز باشد ( توصيه ميشود كه از ظروف آب معدني استفاده شود و در زمان نمونه برداري ابتدا 2 تا 3 نوبت با نمونه آب مورد نظر شسته شود )  .

-نمونه برداری از آب لوله کشی

برای نمونه برداری از آب لوله کشی،شیر باز شود تا دمای آب ثابت گردد و اطمینان حاصل شود که آبهای مانده در لوله خارج شده باشند .

-نمونه برداري از آب هاي سطحي و روان

نظر به اين كه كيفيت و ميزان املاح اين گونه منابع آب در فصول مختلف سال بسته به ميزان و پراكندگي بارندگي و تغييرات فيزيكي منطقه قابل تغيير مي باشد لذا نمونه برداري از چنين منابعي چندين بار در طول سال و مكان هاي مختلف به عمل خواهد آمد .

اين نمونه گيري در اعماق متوسط آب و دروسط مسيرآب و درطول ساعات مختلف روز صورت ميگيرد .

نمونه هاي تهيه شده در چندين نقطه از يك منبع آب و در ساعات مختلف با هم مخلوط و مقداري در حدود 1 تا 5/1 ليتر از آن را در يك بطري شيشه اي يا ظرف پلاستيكي كاملا تميز ريخته و درب مربوطه را محكم مي بنديم ( بالاي نمونه هوا نباشد )

-نمونه برداري از آب هاي زيرزميني

اين منابع بيشتر به صورت چاه هاي عميق و يا نيمه عميق هستند كه با استفاده از پمپ ، آب  به خارج هدايت ميشوند . اگر پمپاژ دائمي نبوده و گاهي پمپ روشن ميشود ، نمونه گيري موقعي صورت گيرد كه موتور پمپ حداقل 24 ساعت مداوم كاركرده باشد .

از چاه هاي دائرنمونه برداری هنگامي صورت گيرد كه موتورپمپ حداقل يك ساعت كار كرده باشد .

پس از برداشت نمونه آب ، درب بطري را محكم بسته و روي آن مشخصات مربوطه از قبيل نام مالک، اسم منطقه ،شماره چاه يا مشخصات رودخانه و قنات ، تاريخ نمونه برداري ، نوع كشت و مورد مصرف آب نوشته شود و در شرايط خنك نگهداري وبرای تجزيه به آزمايشگاه ارسال شود .

با تشکر

آزمایشگاه شرکت کرمان زمین